شنبه ۰۳ تير ۱۳۹۶ - 2017 June 24
نظرسنجی
آیا با ترکیب-جمنا-استان بوشهر موافقید
بله
خیر
کد خبر: ۱۳۳۱۶۲
تاریخ انتشار: ۲۵ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۱:۵۹
سلوک معرفت/درنگی در مبانی معرفت دینی در ماه رمضان(19)
بوشهرنیوز : در اهمیت شب قدر و عظمت حضرت علی(ع) هرچه گفته شود باز هم کم است و باز هم باید در آسمان بی منتها و دریای بی کرانه این معارف پرواز کرد تا بلکه بتوان به قطره‌ای از این معنا دست یافت.
به گزارش بوشهرنیوز ؛ در آستانه شب قدر، شب بیست و یکم ماه رمضان، شب شهادت امیرمؤمنان امام علی (ع) که لحظات حساس و سرنوشت سازی برای تاریخ رقم خورد و بناست مقدرات و اتفاقات لحظات عمر ما در سال آینده نیز در این شب عزیز، تعیین و به امضای حجت خدا برسد، فرصت غنیمتی است تا با تأمل و تضرع و تفکر، در آسمان معرفت و معنویت، اوج گیریم و تلاش کنیم تا سهم خود را از زیبایی ها و حکمت و معرفت و معنویت و شورو شعور این ماه عزیز و این لیالی گرانقدر و سترگ و شگرف بستانیم.


در ارزش و اهمیت شب قدر و در مقام و عظمت حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) هرچه گفته و نوشته شود باز هم کم است و باز هم باید در آسمان بی منتها و دریای بی کرانه این معارف پرواز کرد و غور نمود تا بلکه بتوان به قطره ای و ذره ای و لمحه ای از این معنا دست یافت.

باری؛ ماه رمضان امسال هم از نیمه گذشت و وارد لیالی حساس و سرنوشت ساز قدر شده ایم. در طول ماه مبارک رمضان و در تمام این نوزده روز گذشته، در این روزها و شبهای عزیز و به مناسبت این ماه خوب و خاطره انگیز، هر روز، متنی کوتاه درباره یک آموزه دینی خواهیم داشت.

هر روز آموزه‌ای از ارزشهای دینی و اسلامی را از زبان قرآن و سنت، یادآوری می کنیم و از خرمن معارف ناب اسلامی توشه می گیریم.



روز اول با یکدیگر قرار گذاشتیم که ماه مبارک رمضان از راه رسیده را پاس داریم و وقتی دوباره این توفیق به ما داده شد که این روزها و شب های الهی را درک کنیم؛ با تإمل و تمرکز بر معارف الهی و مفاهیم معرفتی، باشد که آن را قدر بدانیم و در قیام و صیام آن بکوشیم.

در این روزها و شبهای عزیز و به مناسبت این ماه خوب و خاطره انگیز، هر روز، متنی کوتاه درباره یک آموزه دینی خواهیم داشت.

و هر روز آموزه ای از ارزشهای دینی و اسلامی را از زبان قرآن و سنت، یادآوری می کنیم و از خرمن معارف ناب اسلامی توشه می گیریم.
امید آنکه مقبول درگاه حق و مورد استفاده مخاطبین عزیز قرار گیرد و انشاء الله که خود، اولین عامل به آنها باشیم.

نوزدهمین شب؛
توحید در بیانِ امیر بیان ــ 1

از دیدگاه حضرت علی علیه السلام توحید ذاتی به معنای نفی شریک، شبیه و جزء از ذات مقدس ربوبی است. از این رو، معانی دیگر توحید اعم از توحید عددی و توحید نوعی درباره خداوند درست نیست.



بیان توحید در میدان جنگ!

شاید برخی از خوانندگان تعجب کنند که چرا ما تمام سی شب این ماه مبارک رمضان را به بیان توحید اختصاص دادیم. این تعجب، یا ناشی از "بدیهی دانستن" این بحث، یا "کم اهمیت دانستن" آن است؛ حال آنکه شناخت توحید و شرک، نه بدیهی است و نه کم اهمیت.

اگر بدانیم که امیرالمؤمنین علی(ع) در گرماگرم نبرد، به تبیین توحید پرداختند، "مهم بودن" و "معلوم نبودن آن" را درک خواهیم کرد.

در جریان جنگ جمل، مردی بادیه نشین از امیرمؤمنان علیه السلام پرسید: "آیا خداوند واحد است؟" اصحاب بر او تاختند و گفتند: "اکنون چه جای این پرسش است؟ مگر نمی بینی که امیرالمؤمنین به دلیل جنگ نگران است؟!" حضرت(ع) فرمود: "بگذارید بپرسد که جنگ ما با این قوم نیز بر سر همین است".

پس:
اولاً توحید آنقدر مهم است که حتی در میدان جنگ باید آن را تبیین کرد.
ثانیاً امری بدیهی نیست؛ زیرا شخصی که در سپاه علی(ع) جهاد می کند نیز درباره آن شبهه دارد.



همچنین نتیجه بزرگ دیگری نیز می گیریم اینکه: جنگ هایی که در دوره کوتاه خلافت امیرالمؤمنین(ع) بر او تحمیل شد نیز مانند جنگهای پیامبر(ص) برای مبارزه با خداپرستی بود؛ و با هدف "حاکم کردن شهوات و بردگی" به جای "توحید و آزادی".  

"واحد" چهار معنا دارد

حضرت آنگاه فرمود: "این سخن که خداوند، یکی (واحد) است، بر چهار قسم می باشد: دو قسم از آن چهار قسم بر خداوند جایز نیست؛ دو قسم در مورد خداوند صحیح است.

اما آن دو قسمی که صحیح نیست:
- سخن کسی که با گفتن یک،" عدد" را در نظر گرفته باشد؛ زیرا چیزی که یک بوده و دومی ندارد، جزء عدد نیست. مگر نمی بینی که هر کس بگوید "خداوند، یکی از سه نفر است" کافر است؟

- و سخن کسی که بگوید: او یکی از مردم است و قصدش نوعی از جنس باشد، در مورد خداوند صحیح نیست؛ زیرا این شباهت دادن است و پروردگار ما، از این سخن بالاتر است.

اما آن دو قسمی که صحیح است:
- سخن کسی است که می گوید: او، یگانه ای است که در میان پیامبران، شباهتی برای او وجود ندارد. پروردگار ما اینچنین است.
- و سخن کسی که می گوید: او در معنا و حقیقت یگانه است؛ به این معنا که در وجودی که دارد و در عقل و خیال، تقسیم پذیر نیست. پروردگار ما اینچنین است".



بنا بر این روایت، "واحد" یک مشترک لفظی است که داری چهار معنا است: واحد عددی، واحد نوعی، واحد به معنای موجود بی نظیر و واحد به معنای موجود تجزیه ناپذیر.
دو معنای اول درباره خداوند ناروا و دو معنای دیگر رواست.

نفی واحد عددی

"واحد عددی" آن واحدی است که تکثر و تعددپذیر است، هرچند این کثرات با یکدیگر مجانس نباشند. یعنی اگر برای موجودی عدد "یک" را به کار بریم، این موجود قابلیت "دو"، "سه" و... شدن را نیز دارا است.
واحد عددی را نمی توان برای خداوند متعال به کار برد؛ زیرا ذات مقدس حضرت حق تعددبردار نیست.
لذا حضرت(ع) می فرمایداین سخن مسیحیان که می گویند: "ان الله ثالث ثلاثة - خدا يکی از سه نفر است" کفرآمیز است.

نفی واحد نوعی

"واحد نوعی" نیز آن واحدی است که تعددبردار است و با افراد دیگر مجانس است. مثلا می گوییم: "این چیز مشابه آن چیز است" یا "این دو شیء از جنس یکدیگر هستند". بنابراین، در وحدت نوعی، تعدد و تشابه هست و واحد نوعی با افراد دیگر نوع هم جنس و مشابه است. پس نمی توان گفت خدا را واحد نوعی دانست، زیرا لازمه آن تشابه خدا با دیگر موجودات است؛ و در شب های گذشته گفتیم که "لیس کمثله شیء ــ هیچ چیز شبیه او نیست".



توحید به معنای بی شبیه بودن

حضرت علی(ع) پس از نفی وحدت عددی و وحدت نوعی، دو معنای دیگر را برای خدای تعالی اثبات می کند که یکی عبارت است از:

واحد به معنای بی شبیه: "واحدٌ لیس له فی الاشیاء شبیه".

توحید به معنای تجزیه ناپذیر بودن

دومین معنای مقبول برای واحد، نفی هر گونه تجزیه و تقسیم از ذات اقدس الهی است؛ یعنی تقسیم خارجی، تقسیم عقلی و تقسیم وهمی درباره خداوند منتفی است.

چنان که علی(ع) در جای دیگر می فرماید: "و لا تناله التجزئة و التبعیض ــ جزء جزء شدن و پاره پاره گشتن در او راه ندارد". ( نهج البلاغه، خطبه 81)

و نیز می فرماید: "لا یوصف بشی من الاجزا و لا بالجوارح والاعضاء، و لا بعرض و لا بالغیریة و الابعاض ــ نه جزئی دارد که به آن وصفش کنند و نه جوارح دارد و نه اعضا و عرض و نه توانند بدین وصفش کنند که بگویند غیر از دیگران است و بعض بعض است". (نهج البلاغه، خطبه 179)



برچسب ها: رمضان ، شب قدر ، توحید
Bookmark and Share
نام:
ایمیل:
* نظر:
هرگونه نسخه برداري از مطالب سايت با ذكر منبع بلامانع مي باشد.
طراحی و تولید: "ایران سامانه"